

NRC Handelsblad
08 August 2017, NH Dinsdag


Section: Cultuur; Blz. 6

Dat schreven Amerikaanse media zoals Breitbart, Daily Wire en The Blaze.
nrc.checkt
De aanleiding
In zijn recensie van oorlogsfilm Dunkirk merkteUSA Today-recensent Brian Truitt op dat alle grote rollen in de film over de evacuatie van Britse en Franse troepen in mei 1940 door witte mannen gespeeld worden. Die observatie leverde hem hoongelach op van verschillende Amerikaanse media. 
Zo zei Pat Gray van website The Blaze: „Er waren toen witte mensen die het deden, en daarom zitten er nu witte mensen in de film." Breitbart schreef spottend: „Het was interessant geweest als Ice T en Snoop Dogg de Britse troepen van wiet zouden voorzien […] maar dat zou niet historisch accuraat zijn." De Daily Wire schreef: „In Duinkerken zaten witte, jonge mannen vast op de stranden. Ze werden gered door andere witte mannen. En de vijanden waren ook witte mannen." We checken of er werkelijk alleen witte mannen geëvacueerd werden uit Duinkerken.
En, klopt het?
Tijdens de Tweede Wereldoorlog haalde zowel Frankrijk als het Verenigd Koninkrijk militairen uit hun koloniën. Zo vochten bij het Franse leger onder andere Tunesiërs, Algerijnen en Marokkanen mee. Aangezien de film Dunkirk zich focust op de evacuatie van de Britse troepen, doen wij dat ook. 
In de Tweede Wereldoorlog haalde het Verenigd Koninkrijk veel militairen uit India. Volgens cijfers van de Commonwealth War Graves Commission, dat onder meer verantwoordelijk is voor het onderhoud van militaire begraafplaatsen voor de gesneuvelden van het Britse Gemenebest in de Eerste en Tweede Wereldoorlog, waren er in 1939 195.000 Indiase militairen in Britse dienst. In totaal vochten er 2,5 miljoen Indiërs mee tijdens de Tweede Wereldoorlog op drie continenten: Afrika, Azië en Europa. De War Graves Commission noemt Duinkerken als één van de plekken waar ze deelnamen aan de strijd. 
In 1940 wilden de Britse bevelhebbers ezels als lastdieren inzetten op het moeilijk gangbare terrein in Frankrijk. Daarom werden er vier Indiase Army Service compagnieën opgetuigd. Drie daarvan werden tussen 19 mei en 4 juni geëvacueerd bij Duinkerken. Weliswaar begon de hoofdmoot van de evacuatie pas op 26 mei, maar gewonden en achterhoedetroepen werden eerder geëvacueerd. De ezels werden noodgedwongen achtergelaten in Frankrijk. Eén compagnie ontkwam niet en kwam in Duits krijgsgevangenschap. 
Hoeveel Indiase militairen er precies in Frankrijk waren in mei 1940 is niet bekend. Een Brits compagnie bestond in de Tweede Wereldoorlog uit honderd tot tweehonderd man, dus naar schatting waren er enkele honderden Indiase militairen bij de evacuatie uit Duinkerken, op een totaal van ongeveer 400.000 Britse en Franse militairen. 
Maula Dad Khan was één van die Indiërs. Hij kreeg op 29 november 1940 een Indian Distinguished Service Medal. De bijbehorende motivatie is terug te vinden in de The National Archives: „Op 24 mei 1940, nabij Duinkerken, toonde jemadar [een militaire rang, red.] Maula Dad Khan grote moed, koelheid en besluitvaardigheid. Toen zijn troepen vanuit de lucht werden aangevallen zorgde hij onder extreme omstandigheden ervoor dat de mannen en dieren zich snel in veiligheid konden brengen."
Naast troepen werden er op de Britse koopvaardij ook lascars ingezet, zeelui uit Azië, het Midden-Oosten en Afrika. Deze schepen speelden een voorname rol tijdens de evacuatie uit Duinkerken, zoals ook in de film te zien is.
Conclusie
Er waren wel niet-witte militairen bij de evacuatie uit Duinkerken. Naar schatting enkele honderden Indiërs werden in mei 1940 geëvacueerd. We beoordelen de bewering als onwaar.
Diederik Huffels
  
 
 